Chùa Long Sơn Thạch Động

1. Vị trí địa lý và Cảnh quan

Chùa Hang tọa lạc trên một khu đất gồ ghề tại núi Long Ẩn, mang vẻ đẹp linh thiêng và kỳ bí:

    • Vị trí: Nằm về hướng đông cụm núi Long Ẩn, từ chân núi đi lên 99 bậc thang đá. Chùa nằm ở độ cao 40m trong khu đất rộng khoảng 2000m2.

    • Địa hình: Tọa lạc trên khu đất có nhiều tảng đá lớn nhỏ nằm chồng lên nhau. Chùa Hang ban đầu là một hang đá tự nhiên ăn sâu vào tảng đá lớn, hình dạng giống như hàm ếch.

    • Cụm hồ nước: Gồm hồ Long Ẩn (18,5ha) và hồ Long Vân nằm giữa núi Long Ẩn và núi Bình Điện. Hồ Long Ẩn được ví như “Vịnh Hạ Long thu nhỏ” với các gộp đá nổi giữa mặt nước phẳng lặng.

2. Lịch sử hình thành và các giai đoạn xây dựng

Chùa Long Sơn Thạch Động (Chùa Hang) gắn liền với quá trình khai phá của người dân địa phương qua các dấu mốc:

    • Năm 1927: Ông Bảy Huê (thợ đá) thỉnh tượng Phật và lư hương đặt vào hang đá tự nhiên để thờ phụng, gõ mõ cầu an mỗi chiều.

    • Năm 1929: Khách thập phương đóng góp công đức xây dựng thêm chánh điện (120m2) tiếp nối mặt trước hang và xây thêm gian nhà bếp, nơi nghỉ ngơi.

    • Năm 1959: Xây dựng thêm ngôi Long An Tự nằm về hướng bắc, cách chùa khoảng 50m.

    • Các ngày lễ chính: Chùa tổ chức 3 lễ lớn là Thượng ngươn (15/1 AL), Trung ngươn (15/7 AL), Hạ ngươn (15/10 AL) và các lễ phụ như Lễ Trùng cửu (9/9 AL).

3. Kiến trúc và Các hạng mục thờ tự

a. Khu vực ngoại vi (Sân chùa & Các đài Phật)

    • Cổng Tam quan: Xây bằng gạch thẻ, chính giữa ghi chữ Hán “Long Sơn Thạch Động”.

    • Các pho tượng lộ thiên: Tượng Quan Âm Bồ Tát (cao 3,5m) ở sân trước; tượng Phật Thích Ca và Di Lặc ngự trên bục đá bên phải; tượng Thích Ca tu khổ hạnh và Phật nằm bên trái.

    • Miếu thờ và Bảo tháp: Miếu thờ Bà Ngũ Hành, điện Linh Sơn Thánh Mẫu, miếu thờ Bà Cửu Thiên Huyền Nữ và ngôi Bảo tháp hình lục giác 3 tầng có 6 búp sen.

b. Nội tự (Cấu trúc chính)

Kiến trúc nội tự và các khu vực lân cận được bố trí hài hòa với thiên nhiên:

    • Chánh điện: Quay về hướng Tây, gồm 1 gian với 2 hàng cột gạch vuông, mái lợp tôn. Thờ Phật Di Đà, Thích Ca, Phật Chuẩn Đề và Đạt Ma Tổ Sư.
    • Thiên Hậu Cổ Miếu: Nằm dưới chân núi Long Ẩn, thờ Bà Thiên Hậu, ông Tổ sư nghề đá và Quan Công. Cứ 3 năm một lần (10/6 AL) lại tổ chức lễ hội lớn với diễn tuồng.
    • Hồ Long Ẩn: Hồ nước nhân tạo sâu 20-22m với các cồn đá rải rác, phía đông là bức tường đá thẳng đứng cheo leo.
    • Hồ Long Vân: Nằm giữa hai ngọn núi, mặt hồ trong xanh không có đá nhô, tạo nên phong cảnh sơn thủy hữu tình, nên thơ.